HỆ THỐNG CÔNG TRÌNH DỊCH VỤ SẢN XUẤT NÔNG NGHIỆP - BỘ MÔN KIẾN TRÚC CÔNG NGHIỆP - ĐẠI HỌC XÂY DỰNG

Ngày 23/05/2018
Chìa khóa để hội nhập quốc tế.
06/06/2014

Cần phải tái cơ cấu mạnh mẽ, có bước đột phá táo bạo và tạo ra cuộc cách mạng trong nông nghiệp... là các ý kiến đầy tâm huyết được các thành viên Chính phủ, các nhà hoạch định chính sách cùng đông đảo diễn giả, nhà khoa học, doanh nhân đưa ra tại Hội thảo Giải pháp phát triển mô hình sản xuất nông nghiệp quy mô lớn, ứng dụng công nghệ cao do Báo Nhân Dân, Ngân hàng Nhà nước (NHNN), Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN&PTNT), Hiệp hội doanh nghiệp ứng dụng công nghệ cao (ATE) đồng phối hợp tổ chức tại Hà Nội ngày 15-5-2014.


Sản xuất nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao


Ứng dụng công nghệ cao: Cuộc cách mạng trong nông nghiệp
“Nông nghiệp Việt Nam đang bước vào giai đoạn mới phát triển theo chiều sâu với quy mô lớn hơn, chất lượng và giá trị gia tăng cao hơn để hội nhập kinh tế quốc tế. Điều đó đặt ra yêu cầu về ứng dụng công nghệ cao, nhằm nâng cao hiệu quả, khả năng cạnh tranh, chất lượng sản phẩm và đáp ứng nhu cầu ngày một đa dạng của người tiêu dùng, đặc biệt đáp ứng yêu cầu tiêu chuẩn hàng hóa xuất khẩu”, phát biểu khai mạc Hội thảo, đồng chí Thuận Hữu, Ủy viên T.Ư Đảng, Tổng Biên tập Báo Nhân Dân nhấn mạnh.

Đồng quan điểm với Tổng Biên tập Thuận Hữu, Ủy viên T.Ư Đảng, Thống đốc NHNN Nguyễn Văn Bình thẳng thắn thừa nhận: “Trong bối cảnh Việt Nam đã trở thành thành viên WTO, ngành nông nghiệp đang đối mặt với nhiều thách thức. Nền sản xuất chủ yếu dựa trên kinh tế hộ gia đình, tuy đã làm nên những “kỳ tích” về xuất khẩu lúa gạo, cà-phê, thủy sản, nhưng đến nay bộc lộ nhiều hạn chế, yếu kém do đó gặp rất nhiều khó khăn trong phát triển và hội nhập quốc tế. Nhằm khắc phục những bất cập đó, tạo động lực, nâng cao sức cạnh tranh, vấn đề mấu chốt là thực hiện tái cơ cấu mạnh mẽ ngành nông nghiệp theo hướng nâng cao giá trị và phát triển bền vững. Thời gian qua đã xuất hiện một số mô hình sản xuất theo hướng quy mô lớn, tăng cường tính liên kết và ứng dụng công nghệ cao tại một số địa phương như Hà Nội, TP Hồ Chí Minh, Nghệ An, Lâm Đồng, Hậu Giang, An Giang, Thái Nguyên..., bước đầu được thực tế kiểm nghiệm có hiệu quả. Thúc đẩy mô hình này, cần có định hướng phù hợp và các chính sách, giải pháp hỗ trợ đồng bộ”.

Chính sách, giải pháp để “tái cơ cấu sản xuất nông nghiệp không chỉ là sự điều chỉnh nhỏ mà phải trở thành cuộc cách mạng” được Ủy viên T.Ư Đảng, Bộ trưởng NN&PTNT Cao Đức Phát chỉ rõ: “Tái cơ cấu là một cuộc đổi mới vì thế sự đổi mới đầu tiên là trong nhận thức, cơ chế, chính sách. Tái cơ cấu không chỉ thay đổi những giải pháp về kỹ thuật mà còn cần chính sách tiền tệ, tài chính, thương mại, đất đai và lao động. Bộ NN&PTNT không thể tự mình làm được mà cần sự phối hợp của các bộ, ngành. Nếu có chính sách ở Trung ương thôi chưa đủ còn phải thấm sâu tới 15 triệu hộ gia đình nông dân và hàng vạn doanh nghiệp, chính họ làm nên tái cơ cấu”.

Bộ trưởng Cao Đức Phát cũng tiên lượng những thách thức: “Chúng ta thường nói: nền nông nghiệp nhỏ và đẹp, nhưng đến nay cái nhỏ và đẹp đó đã đang bộc lộ khiếm khuyết, cản trở ứng dụng khoa học kỹ thuật và sản xuất hàng hóa quy mô lớn. Về mùa vụ, chúng ta tập trung sản xuất hàng hóa ở đồng bằng, nhưng vùng núi vẫn chậm phát triển, tỷ lệ nghèo đói cao. Về môi trường, nền nông nghiệp thiếu bền vững, khả năng chống đỡ với thiên tai, biến đổi khí hậu còn nhiều yếu kém. Chính những bất cập có tính cơ cấu đó yêu cầu chúng ta phải nhanh chóng thay đổi”.

Nguồn vốn: Ưu tiên trước hết
Hóa giải dần dần những băn khoăn của các doanh nghiệp về vấn đề nhạy cảm và tiên quyết: nguồn vốn, Thống đốc Nguyễn Văn Bình trấn an: “Thực hiện Nghị quyết phiên họp thường kỳ của Chính phủ tháng 2-2014, NHNN đang chủ trì phối hợp Bộ NN&PTNT, Bộ Khoa học và Công nghệ triển khai xây dựng chương trình thí điểm cho vay đối với các mô hình liên kết, ứng dụng công nghệ cao và phục vụ xuất khẩu các sản phẩm nông nghiệp với nhiều chính sách hỗ trợ”.

Ông Nguyễn Viết Mạnh, Vụ trưởng Vụ Tín dụng các ngành kinh tế, NHNN đưa ra dẫn chứng về “Chương trình thí điểm cho vay mô hình liên kết ứng dụng công nghệ cao và phục vụ xuất khẩu các sản phẩm nông nghiệp” với những thành công được ghi nhận như: “Mô hình cánh đồng mẫu lớn ở An Giang”, “Mô hình về trồng hoa và ứng dụng công nghệ cao ở Lâm Đồng”, “Dự án chăn nuôi bò sữa và chế biến tập trung quy mô công nghệ cao tại tỉnh Nghệ An”...

Nhắc nhiều đến điểm sáng ở Nghệ An qua trang trại bò sữa TH True Milk dần trở nên rất quen thuộc, ông Nguyễn Viết Mạnh phân tích thêm: Doanh nghiệp đã xây dựng quy trình khép kín từ chăn nuôi chế biến - tiêu thụ sản phẩm qua các khâu được giám sát chặt chẽ, đồng bộ: Nhập khẩu đàn bò từ nước ngoài và áp dụng công nghệ tiên tiến trong chăm sóc, vắt sữa bảo quản; xây dựng vùng nguyên liệu; xây dựng cơ sở chế biến theo công thức tiên tiến nhất từ Isarel.

Thông tin đầy đủ hơn về Chương trình thí điểm cho vay đang được nhiều doanh nghiệp quan tâm, ông Nguyễn Viết Mạnh khẳng định: “Ngân hàng sẽ cho vay trực tiếp đối với doanh nghiệp để hỗ trợ các hộ nông dân, chẳng hạn cho doanh nghiệp vay mua giống, vật tư nông nghiệp tạm ứng cho nông dân. Việc cho vay sẽ tập trung vào liên kết theo hợp đồng giữa doanh nghiệp với nông dân, từ đó kiểm soát chặt chẽ dòng tiền trong chuỗi liên kết. Đây cũng là cơ sở để các ngân hàng xem xét cho doanh nghiệp vay tín chấp, đồng thời có hỗ trợ nhất định đối với doanh nghiệp được lựa chọn thí điểm cả về nguồn vốn, lãi suất và thời hạn vay, tài sản bảo đảm so với điều kiện chung của thị trường”...

Đồng tình cùng tiếng nói của NHNN, Tổng Giám đốc Ngân hàng Bắc Á, cũng là người góp công sức giúp thương hiệu sữa tươi sạch TH True Milk ngày một quen thuộc trên thị trường, doanh nhân Thái Hương tự tin bày tỏ: Vốn không phải là vấn đề cản trở nếu doanh nghiệp có dự án đàng hoàng, hợp lý. Ngược lại, bà Thái Hương đề cao nguồn lực đất đai, sự minh bạch của truyền thông đồng thời kiến nghị Bộ NN&PTNT đề xuất Chính phủ ban hành những chính sách khác biệt trong vòng 3 - 5 năm để khích lệ doanh nghiệp sẵn sàng lao vào sân chơi mới.

Vốn được biết đến bởi những phát ngôn không ngại va chạm, bà chủ TH True Milk một lần nữa được cử tọa tại Hội thảo hưởng ứng khi rất rành rọt đưa ra “Bốn điều kiện tiên quyết làm nên cuộc cách mạng ứng dụng công nghệ cao trong nông nghiệp”:

“Trước hết phải có thế hệ doanh nhân yêu nước, đủ tâm - trí - lực hoạch định cho mình một con đường đi rõ ràng, riêng biệt, biết đặt lợi ích của mình trong lợi ích quốc gia, không được tối ưu hóa lợi nhuận mà phải hợp lý hóa lợi ích (bảo đảm hài hòa lợi ích của Nhà nước, doanh nghiệp, nhân dân).

Thứ hai là nguồn lực đất đai đủ để đưa công nghệ cao vào nông nghiệp.
Sử dụng công nghệ đầu cuối, trí tuệ mới của thế giới đã được ứng dụng trong thực tiễn vào Việt Nam, chọn đúng công nghệ là đòi hỏi thứ ba” và cuối cùng, theo bà Thái Hương, “không thể bỏ qua sự ủng hộ của nhân dân, nếu có sự ủng hộ của nhân dân, đồng sức đồng lòng cùng chính quyền và doanh nghiệp thì những dự án mang tính đột phá mới thành công dễ dàng được”.

Tiến sĩ Võ Trí Thành, Phó Viện trưởng Viện nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương phấn chấn: Nhìn từ thực tiễn ở Lâm Đồng, Nghệ An, đúng là chưa bao giờ thấy doanh nghiệp và nhà quản lý ở địa phương lại thống nhất với nhau như thế.

Bày tỏ sự cảm kích với những hỗ trợ thiết thực từ phía chính quyền, tuy nhiên ông Nguyễn Đình Sơn - Chủ tịch Hội đồng quản trị, Tổng Giám đốc Công ty cổ phần công nghệ sinh học Rừng hoa Đà Lạt vẫn còn băn khoăn: “Nếu doanh nghiệp không được hỗ trợ thì không tiếp cận được quỹ đất và nguồn vốn. Chúng tôi quan niệm công nghệ cao là chìa khóa cạnh tranh cùng thế giới, đồng thời cũng thu hồi vốn nhanh và giá trị gia tăng cao. Dẫu vậy, hiện tại chúng tôi mới chỉ tiếp cận được nguồn vốn từ ngân hàng thương mại với lãi suất 9%, ba năm bị thu hồi vốn nên doanh nghiệp chỉ dám đầu tư từng phần và điều đó làm mất đi nhiều cơ hội quý giá. Đã đến lúc phải tạo ra cuộc cách mạng trong nông nghiệp”, ông Nguyễn Đình Sơn nhắc lại lời đã được Bộ trưởng Cao Đức Phát và doanh nhân Thái Hương rất tâm đắc.
 
Tránh bệnh phong trào và hình thức.
Là địa phương có bốn doanh nghiệp được công nhận ứng dụng công nghệ cao trong số sáu doanh nghiệp của cả nước (chiếm 66,6%), lĩnh vực này được coi như bước đột phá thúc đẩy kinh tế xã hội để Lâm Đồng phát triển nhanh, bền vững.

Với tổng diện tích canh tác nông nghiệp công nghệ cao là 35.000 ha, tỉnh đã xây dựng được 17 thương hiệu chỉ dẫn địa lý, một trong những điều kiện hàng đầu nhằm xuất khẩu nông sản đạt giá trị gia tăng cao. Doanh thu bình quân trên đơn vị diện tích canh tác từ 27 triệu đồng/ha năm 2004 lên 122,2 triệu năm 2013. Hiện toàn tỉnh có 38.000 ha có doanh thu 100 - 250 triệu đồng/ha/năm, 15.250 ha doanh thu từ 250 - 500 triệu đồng/ha/năm, hơn 10.000 ha doanh thu từ 500 triệu - trên 1 tỷ đồng/ha/năm (trong đó có khoảng 1.000 ha có doanh thu từ 1 - 2,5 tỷ đồng/ha/năm), tỷ trọng xuất khẩu năm 2004 mới khoảng 90 triệu USD thì năm 2013 đã đạt hơn 260 triệu USD.

Những con số được cập nhật từ Tiến sĩ Phạm S - Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lâm Đồng khiến không ít người bất ngờ. Nhưng theo ông Phạm S, mục tiêu lớn cần hướng tới của ứng dụng công nghệ cao ở Lâm Đồng là đào tạo người nông dân, giúp họ có nghề và có thu nhập tốt nhờ chính nghề nông. “Ở vùng đất cao nguyên đã hình thành một bộ phận doanh nghiệp và nông dân làm giàu từ việc ứng dụng công nghệ cao”, Tiến sĩ Phạm S chia sẻ.

Khác với nhiều Hội thảo khoa học chỉ đơn thuần các diễn giả lần lượt lên đọc tham luận, Hội thảo do Báo Nhân Dân, NHNN, Bộ NN&PTNT cùng ATE tổ chức đã thật sự sôi nổi, hấp dẫn ở phần thảo luận. Nhiều bức xúc được doanh nghiệp, địa phương, giới khoa học đưa ra để nhận sự giải đáp ngay lập tức từ các nhà quản lý, nhà hoạch định chính sách.

Giáo sư Nguyễn Lân Dũng suy tư: “Nhập công nghệ cao vào nước ta luôn rất khó khăn, đơn cử ở Nam Định từng bị vi khuẩn phá hoại hoa màu, nhập công nghệ từ Ấn Độ lại không ứng dụng được. Công nghệ cao của Việt Nam chưa mạnh vì ít có sự khuyến khích, tài trợ. Viện tôi (Viện công nghệ sinh học - PV) được đầu tư có ba triệu đô làm công nghệ gene, lương tiến sĩ chỉ có 3,5 triệu đồng/tháng, khó lòng kích thích được sáng tạo”.

Nhiều đại biểu cũng lên tiếng về hệ lụy có thể xảy ra, sau thành công bước đầu, khi Nhà nước ngày càng đề ra những chính sách hữu ích, sẽ phát sinh hiện tượng bùng nổ ứng dụng công nghệ cao ở các địa phương như một phong trào, giống như phong trào... xây cảng, xây sân bay đã diễn ra và phát sinh hậu quả đáng tiếc.

Tiến sĩ Võ Trí Thành lại đúc kết: Tư duy về nông nghiệp nông thôn trên thế giới thay đổi, ta cũng phải thay đổi. Thực tế có nhiều mô hình do thị trường dẫn dắt, đó là doanh nghiệp, trang trại, cánh đồng mẫu lớn, nông dân là cổ đông của doanh nghiệp…, sẽ có nhiều loại hình đa dạng thay thế dần dần cách làm ăn nhỏ lẻ, manh mún. Với tiêu chí: Lợi thế quy mô, chuỗi giá trị, hấp thụ công nghệ, bảo đảm lợi ích, phân chia lợi ích và vấn đề đặt ra: tín dụng, chính sách, ứng dụng công nghệ cao trong nông nghiệp đang lấy lợi thế cạnh tranh bằng năng suất chất lượng hơn là chứng minh doanh nghiệp mình, địa phương mình có bao nhiêu tiến sĩ, đầu tư bao nhiêu tỷ đồng vào đó.  Tiến sĩ Võ Trí Thành phấn chấn: “Các đại biểu đã nghĩ thật, nói thật tại Hội thảo và mọi người hoàn toàn có thể hy vọng đã tới lúc chúng ta làm thật sau Hội thảo này”.

Khó khăn còn nhiều, dẫu cơ hội cũng không phải là ít, ứng dụng công nghệ cao trong nông nghiệp đang đầy nội lực trở thành thế mạnh cạnh tranh của nông nghiệp, đúng như phát biểu bế mạc của Tổng Biên tập Thuận Hữu: “Tái cơ cấu ngành nông nghiệp là yêu cầu cấp bách, cơ bản ở Việt Nam. Dù trong thời gian qua có nhiều thành tựu, nhưng mô hình sản xuất theo kiểu cũ không còn phù hợp nữa, đòi hỏi chúng ta phải phát triển theo kiểu mới trong giai đoạn mới. Phát triển nông nghiệp quy mô lớn, ứng dụng công nghệ cao bước đầu mang lại hiệu quả nhưng vẫn còn nhiều việc phải làm, nhiều vướng mắc cần phải tháo gỡ”.
 


Với tư cách đơn vị Bảo trợ thông tin cho Hội thảo, Ban Nhân Dân hằng tháng đã được Ban tổ chức biểu dương vì đã có nhiều nỗ lực, cố gắng vượt bậc để phối hợp cùng các bên liên quan tổ chức thành công cuộc Hội thảo, được dư luận đồng tình, đón nhận.
 
Tiến sĩ Võ Trí Thành: “Các đại biểu đã nghĩ sâu, nói thật tại Hội thảo và mọi người hoàn toàn có thể hy vọng đã tới lúc chúng ta làm thật sau Hội thảo này”.

Cần cơ chế tín dụng đặc thù:
Sự thành công của các dự án ứng dụng công nghệ cao trong nông nghiệp nông thôn thời gian qua có sự đóng góp rất nhiều của hệ thống Ngân hàng, đặc biệt là sự đồng hành và chỉ đạo kịp thời từ NHNN Trung ương đến NHNN địa phương.

NHNN đã ban hành các chính sách về tiền tệ tín dụng và ngân hàng một cách kịp thời, quyết liệt và đã dành những khoản vốn lớn để hỗ trợ cho sự nghiệp phát triển nông nghiệp nông thôn như chính sách cho vay tạm trữ vụ đông xuân với lãi suất 7%, chính sách tín dụng hỗ trợ thủy sản, gói hỗ trợ ngư dân 10.000 tỷ đồng hỗ trợ nghề cá và nuôi trồng thủy sản, chính sách hỗ trợ giảm tổn thất trong nông nghiệp, chương trình tái canh cây cà-phê; chính sách cơ cấu nợ, giãn nợ, miễn giảm lãi, khoanh nợ cho các doanh nghiệp.

Đối với các Ngân hàng thương mại thực hiện cho vay nông nghiệp nông thôn đã được NHNN xem xét để giảm tỷ lệ dự trữ bắt buộc, tỷ lệ trích lập quỹ dự phòng rủi ro, cho vay tái cấp vốn...


Tuy nhiên, xuất phát từ tính đặc thù của các dự án ứng dụng công nghệ cao, đó là, cần nguồn vốn nhiều, quy mô lớn, thời gian thực hiện kéo dài, yêu cầu tính đồng bộ và chất lượng sản phẩm cao.

Do đó, NHNN trung ương cần nghiên cứu để có cơ chế cho vay đặc thù đối với các dự án nông nghiệp công nghệ cao”.


NHÓM PV (THỰC HIỆN)
Nguồn: nhandan.com.vn
http://www.nhandan.com.vn/hangthang/kinh-te/item/23406602-chia-khoa-de-hoi-nhap-quoc-te.html

Liên kết website