HỆ THỐNG CÔNG TRÌNH DỊCH VỤ SẢN XUẤT NÔNG NGHIỆP - BỘ MÔN KIẾN TRÚC CÔNG NGHIỆP - ĐẠI HỌC XÂY DỰNG

Ngày 23/10/2018
Tìm thị trường mới cho nông sản, thủy sản
14/06/2014
Nâng chất lượng nông sản, thủy sản và đa dạng hóa thị trường là một đòi hỏi cũ – theo nghĩa đã được đặt ra từ rất lâu. Trước những khó khăn trong thương mại với Trung Quốc do tác động từ những căng thẳng trên biển Đông gần đây, đòi hỏi này cần được thực hiện gấp rút hơn bao giờ hết.


 

Xuất khẩu sang Trung Quốc giảm

Báo cáo mới nhất về tình hình sản xuất, xuất khẩu nông sản, thủy sản của Bộ Công thương và Bộ NN và PTNT cho biết, 5 tháng đầu năm, xuất khẩu nông sản, thủy sản ước đạt hơn 8,92 tỷ USD, tăng 12,7% so với cùng kỳ, chiếm 15,2% tổng kim ngạch xuất khẩu hàng hóa của cả nước. Trong đó, riêng xuất khẩu nông sản đạt hơn 6 tỷ USD. Tuy nhiên, hai bộ cũng nhận định xuất khẩu nông sản vẫn đang đối diện với nhiều khó khăn. Theo Thứ trưởng Bộ Công thương Trần Tuấn Anh, nhu cầu tiêu thụ của các thị trường nhập khẩu vẫn yếu, trong khi áp lực cạnh tranh cao. Các nước cũng có xu hướng tăng cường áp dụng các rào cản thương mại và kỹ thuật đối với nông sản nhập khẩu. Tỷ lệ nông sản chế biến sâu, có giá trị gia tăng cao để phục vụ xuất khẩu của nước ta còn thấp…
 

Diễn biến căng thẳng trên Biển Đông cũng tác động không nhỏ đến xuất khẩu nông sản bởi Trung Quốc từ lâu đã là bạn hàng lớn của nước ta. Tính đến hết tháng 4.2014, xuất khẩu nông sản, thủy sản vào Trung Quốc đạt gần 1,3 tỷ USD, giảm 7,1% so với cùng kỳ, chủ yếu do xuất khẩu sắn và các sản phẩm từ sắn giảm 17,1% (đạt 374,5 triệu USD), cao su giảm 53,45% (đạt 135,2 triệu USD). Với mặt hàng gạo - sau một thời gian sụt giảm thì tính đến hết tháng 4, lượng xuất sang Trung Quốc cũng chỉ tăng nhẹ lên mức 4,2% so với cùng kỳ (đạt 392,5 triệu USD). 
 

Phó viện trưởng Viện Chính sách và Chiến lược NN và PTNT thôn (IPSARD) Ts Trần Công Thắng cho biết, những mặt hàng có mức phụ thuộc cao vào thị trường Trung Quốc gồm có sắn và sản phẩm từ sắn (86%), cao su thiên nhiên (khoảng 46%), rau quả (28%), nhân điều (18 - 19%). Những mặt hàng có mức độ phụ thuộc tăng cao vào thị trường Trung Quốc gồm có: gạo (tỷ trọng của thị trường Trung Quốc đã tăng vọt từ khoảng 0,08% vào năm 2001 lên 24,4% vào năm 2012 và đặc biệt năm 2013 đã lên tới 30,8%;  cà phê (tỷ trọng tăng trong 2 năm trở lại đây, từ mức khoảng 2% của những năm trước đó lên trên 3,5% như hiện nay) và tỷ trọng mặt hàng chè hiện khoảng 8%. Với tình hình Biển Đông hiện nay, Ts Trần Công Thắng cho rằng, không thể không tính tới kịch bản xuất khẩu những mặt hàng nông sản truyền thống sang Trung Quốc sẽ bị ảnh hưởng. Thực tế thương mại biên mậu những ngày qua cho thấy, thương nhân hai nước đã có tâm lý thận trọng hơn trong các hoạt động giao hàng, thanh toán cũng như đàm phán các hợp đồng lâu dài.


Chủ động ứng phó

Mặc dù giao thương giữa Việt Nam và Trung Quốc vẫn diễn ra bình thường nhưng trong bối cảnh phức tạp trên Biển Đông, cần có những phân tích nghiên cứu và dự báo thị trường để giúp các doanh nghiệp Việt Nam chủ động ứng phó, Bộ trưởng Bộ Công thương Vũ Huy Hoàng nhấn mạnh trong một hội nghị bàn giải pháp gỡ khó, đẩy mạnh xuất khẩu nông sản, thủy sản mới đây. Nhiều ý kiến tại hội nghị này cũng cho rằng, cần đa dạng hóa thị trường xuất khẩu, giảm phụ thuộc vào xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc thông qua nâng cao chất lượng sản phẩm, tìm kiếm bạn hàng mới cho việc nhập khẩu các vật tư nguyên liệu đầu vào.
 

Trở lại Diễn đàn Doanh nghiệp giữa kỳ 2014 diễn ra tuần trước, báo cáo của Nhóm Công tác nông nghiệp chỉ ra rằng, nước ta có thể nâng cao chất lượng nông sản thông qua việc lựa chọn nguyên liệu đầu vào tốt. Nhóm Công tác trích dẫn: 50% mẫu phân bón thử được thử nghiệm ngẫu nhiên không đủ tiêu chuẩn đã gây tổn thất khoảng 800 triệu USD cho nền kinh tế. (Theo thống kê của nước ta, chỉ riêng phân bón nhập khẩu từ Trung Quốc chiếm tới 50% và thuốc trừ sâu là 50% tổng lượng nhập khẩu). 
 

Các chuyên gia trong ngành nông nghiệp cũng cho rằng, việc trước mắt là cần nghiên cứu nhanh về dự báo xuất khẩu nông sản sang thị trường Trung Quốc, đồng thời xây dựng các kịch bản và phương án ứng phó về mặt sản xuất, ví dụ điều tiết lại lượng cung, chất lượng. Tuy các doanh nghiệp có tỷ trọng xuất khẩu, nhập khẩu lớn với Trung Quốc phải tự bơi, tự hoạch định lại chiến lược kinh doanh nhưng họ rất cần sự hỗ trợ cụ thể từ Chính phủ trong lúc này. Ví dụ, cơ quan hải quan có thể biết rõ tình hình nhập khẩu nguyên phụ liệu của từng ngành và mức độ phụ thuộc vào Trung Quốc, từ đó, các tham tán thương mại của Việt Nam ở các nước có thể cung cấp thông tin, kết nối đầu vào cho doanh nghiệp sản xuất của Việt Nam. Xúc tiến thương mại nhằm tiếp cận thị trường mới cũng là việc mình doanh nghiệp lo không xuể.
 

Ts Phan Minh Ngọc (Ngân hàng Sumitomo, chi nhánh Singapore) đề xuất phương án sống chung với lũ, tìm cách khắc phục các mặt hại nảy sinh từ sự phụ thuộc vào thị trường Trung Quốc hiện nay. Trong đó, siết hàng rào về chất lượng hàng nhập khẩu, tăng kỷ cương pháp luật để hạn chế sự lũng đoạn của (doanh nghiệp) Trung Quốc trong các lĩnh vực là việc cần được tính tới.

Phan Diệp Anh
Nguồn: http://daibieunhandan.vn/default.aspx?tabid=75&NewsId=318171

 

Liên kết website