HỆ THỐNG CÔNG TRÌNH DỊCH VỤ SẢN XUẤT NÔNG NGHIỆP - BỘ MÔN KIẾN TRÚC CÔNG NGHIỆP - ĐẠI HỌC XÂY DỰNG

Ngày 18/02/2018
Công nghệ đệm lót sinh học: Chìa khóa để ngành chăn nuôi sạch hơn
26/07/2014
Được triển khai thí điểm mấy năm gần đây, công nghệ đệm lót sinh học trong chăn nuôi đã chứng minh được những ưu điểm vượt trội trong việc khắc phục ô nhiễm môi trường từ chất thải vật nuôi, tiết kiệm chi phí, giảm nguy cơ mắc bệnh dịch ở vật nuôi, bước đầu mang lại hiệu quả cho người chăn nuôi, đặc biệt là các hộ chăn nuôi nhỏ lẻ.
 
Cho đến nay, ngành chăn nuôi của nước ta chủ yếu vẫn ở quy mô hộ gia đình, chuồng trại nằm xen kẽ ngay trong các khu dân cư. Chất thải rắn từ các chuồng trại thường được xả thẳng ra môi trường, đồng ruộng mà không có hệ thống xử lý, đã và đang góp phần gây ra tình trạng ô nhiễm môi trường ở các khu vực nông thôn, đồng thời, ảnh hưởng đến sức khỏe của người chăn nuôi và người dân xung quanh. Có nơi, tình làng nghĩa xóm đã bị sứt mẻ bắt nguồn từ mùi hôi của các chuồng, trại chăn nuôi. Từ xưa, nhiều hộ chăn nuôi vẫn tận dụng phân thải của gia súc, gia cầm để bón cho lúa và cây trồng khác, một số hộ đầu tư xây bể biogas để xử lý chất thải, tận dụng khí gas sinh học phục vụ sinh hoạt. Tuy nhiên, những cách làm này vẫn chưa giải quyết triệt để tình trạng ô nhiễm môi trường. Ước tính, mỗi năm nước ta có trên 80 triệu tấn chất thải rắn từ chăn nuôi được thải trực tiếp ra môi trường.


Nguồn: sokhcn.vinhphuc.gov.vn
 
Trên thế giới, nhiều nước đã áp dụng công nghệ đệm lót sinh học vào chăn nuôi nhằm giải quyết bài toán môi trường. Đệm lót sinh học được rải trên nền chuồng trại, sử dụng vật liệu có hàm lượng xenluloza cao như mùn cưa, trấu, sơ dừa… nghiền nhỏ, trộn với hệ men sinh vật có ích. Loại đệm này sẽ phân giải phân, nước tiểu do con vật thải ra, hạn chế sinh khí hôi, thối; hạn chế các vi sinh vật có hại. Ở Việt Nam, vài năm trở lại đây một số địa phương, đi đầu là tỉnh Hà Nam, đã áp dụng công nghệ đệm lót sinh học vào nuôi lợn và gia cầm. Theo thống kê của Cục Chăn nuôi, đến hết năm 2013, cả nước có trên 60 nghìn hộ dân, trên 700 trang trại áp dụng mô hình dùng đệm lót sinh học trong chăn nuôi, với tổng diện tích khoảng 5,5 triệu mét vuông đệm lót. 

Theo Phó cục trưởng Cục Thông tin Khoa học và Công nghệ quốc gia Lê Thị Khánh Vân, ứng dụng đệm lót sinh học trong chăn nuôi đã thể hiện ưu thế vượt trội khi giảm chi phí sản xuất nhờ tiết kiệm nhân công do không phải tắm cho vật nuôi, không phải dọn chuồng trại mỗi ngày và giảm thiểu tiêu tốn thức ăn. Cùng với đó, chăn nuôi theo công nghệ này không phát thải, không gây ô nhiễm môi trường, không có mùi hôi vì hầu hết phân, nước tiểu vật nuôi được vi sinh vật phân giải hết. Một điểm nữa, áp dụng công nghệ đệm lót sinh học chính là một phương pháp nuôi sinh thái. Chất lượng thịt của vật nuôi cũng ngon hơn, sạch hơn do dịch bệnh của vật nuôi được giảm xuống, dư lượng thuốc trong vật nuôi cũng giảm đáng kể.
 
Từ thực tế triển khai thí điểm áp dụng công nghệ đệm lót sinh học trong chăn nuôi lợn ở một số hộ dân trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh, bà Đào Thị Hương, cán bộ Sở Khoa học và Công nghệ Quảng Ninh cho biết, bên cạnh các ưu điểm, công nghệ này vẫn còn một số hạn chế cần được tiếp tục hoàn thiện. Trước hết, mô hình hiện nay cho phép sử dụng đệm lót sinh học với mật độ chăn nuôi từ 1,5 đến 2m2/1 con lợn thịt. Với đa số mô hình chăn nuôi hộ gia đình, diện tích chuồng trại thường nhỏ, người nuôi không bảo đảm diện tích chuồng theo hướng dẫn. Dẫn tới, lượng chất thải từ vật nuôi không được tiêu hủy hết. Cùng với đó, đệm lót sinh học thường có mức tăng nhiệt cao, do vi sinh vật lên men. Vào mùa hè, cộng với diện tích chuồng không được bảo đảm khiến cho vật nuôi bị nóng, ảnh hưởng đến quá trình tăng trưởng. 
 
Ngoài ra, bà Đào Thị Hương cho biết thêm, hiện nhiều hộ dân đã đầu tư xây dựng hệ thống bể biogas, nay nếu chuyển sang mô hình đệm lót sinh học cần khoản đầu tư ban đầu khá lớn, điều mà nhiều hộ dân còn e dè. Hơn nữa, mới triển khai thí điểm nên việc người dân tìm mua chế phẩm sinh học để bổ sung cho đệm lót cũng khó khăn. Chưa kể, với một số vùng, nguyên liệu làm đệm lót không phải lúc nào cũng chủ động được. Khi triển khai, mô hình đệm lót sinh học phù hợp với những hộ, trang trại chăn nuôi mới, còn với những hộ đã chăn nuôi thì gặp khó. Nên chăng, nhà nước, chính quyền địa phương cần có chính sách hỗ trợ người dân chi phí chuyển đổi sang mô hình đệm lót sinh học theo như kinh nghiệm của tỉnh Hà Nam. Hiện tỉnh này đang hỗ trợ 100% chi phí làm đệm lót cho các hộ chăn nuôi lợn áp dụng chế phẩm làm đệm lót sinh học với mức 165.000 đồng/m2 đối với các hộ làm từ 10m2 trở lên và nuôi từ 5 - 10 con trên một lứa.

Để mô hình đệm lót sinh học được ứng dụng rộng rãi, các ý kiến cho rằng, cần hoàn thiện và thống nhất quy trình kỹ thuật sử dụng đệm lót sinh học trong chăn nuôi; nghiên cứu chuyên sâu tạo ra nhiều chủng loại men vi sinh và quy trình công nghệ mới phù hợp làm đệm lót sinh học. Trong đó, hoàn thiện các thiết kế chuồng trại theo hướng chọn ra những thiết kế ưu việt theo yêu cầu chống nóng, mật độ, độ bền đệm lót; nghiên cứu triển khai đồng bộ các mô hình cung cấp men sinh học sử dụng trong chuồng nuôi để người nông dân dễ dàng tiếp cận. Song song với đó, cần có chính sách hỗ trợ hợp lý khuyến khích người chăn nuôi sử dụng công nghệ đệm lót sinh học; tập huấn đào tạo quy trình kỹ thuật của công nghệ này cho các cán bộ khuyến nông, thú y và chủ hộ chăn nuôi các địa phương.


Nguồn: Chăn nuôi lợn với đệm lót sinh thái - đệm lót lên men
https://www.youtube.com/watch?v=SCSVK3OzMQ0

Tự Cường
Nguồn: http://daibieunhandan.vn/default.aspx?tabid=83&NewsId=322261
 

Liên kết website