HỆ THỐNG CÔNG TRÌNH DỊCH VỤ SẢN XUẤT NÔNG NGHIỆP - BỘ MÔN KIẾN TRÚC CÔNG NGHIỆP - ĐẠI HỌC XÂY DỰNG

Ngày 23/02/2018
Chỉ dẫn địa lý: “số nhân” cho giá trị nông sản
20/09/2014
Hà Nội có hơn 1.300 làng nghề và nhiều nông sản đặc sản nhưng chưa có sản phẩm nào được đăng ký Chỉ dẫn địa lý. Đây là một yếu điểm khiến các sản phẩm của làng nghề chưa đạt được giá trị cao.



Bưởi Phúc Trạch, Hà Tĩnh - một trong những sản phẩm vừa được chứng nhận CDĐL trong nước. Ảnh: (VGP/Đỗ Hương)


Chỉ dẫn địa lý (CDĐL) được hiểu như việc đăng ký bảo hộ nhãn hiệu cho sản phẩm. Nhưng chứng nhận này còn cụ thể hơn vì sau khi sản phẩm được đăng ký CDĐL, người tiêu dùng còn có thể biết rõ nguồn gốc sản phẩm từ vùng lãnh thổ, quốc gia, địa phương, thậm chí là từ hộ sản xuất nào...

Lợi ích từ Chỉ dẫn địa lý

Hiện nay trên thế giới có khoảng 10.000 CDĐL được bảo hộ với giá trị giao dịch thương mại hàng năm ước đạt 50 tỷ USD.

Theo tính toán của các chuyên gia quốc tế, trung bình giá trị tạo ra ở nơi xuất xứ sản phẩm chỉ nhỏ hơn 10%, trên 65% giá trị nằm ở công đoạn chế biến, phân phối tại các thị trường tiêu thụ. Do vậy, việc xác lập CDĐL ngày càng trở nên có ý nghĩa hơn.

Việt Nam có hàng ngàn sản phẩm đặc sản của vùng miền, chủ yếu là nông sản nhưng đến nay chúng ta mới đăng ký bảo hộ CDĐL được 38 sản phẩm trong nước. Tuy số lượng sản phẩm được đăng ký CDĐL không nhiều nhưng sự “hấp dẫn” từ những sản phẩm được đăng ký CDĐL là rất lớn đối với các doanh nghiệp nhạy bén với thị trường.

Không phải tự nhiên các nông sản trên thị trường được gắn mác đặc sản địa phương như: nước mắm Phú Quốc, chè San Tuyết Mộc Châu, chè Tân Cương, vải thiều Thanh Hà, Lục Ngạn, thanh long Bình Thuận, quýt Bắc Kạn… lại có giá trị cao hơn các sản phẩm cùng loại trên thị trường.

Chất lượng đã làm nên thương hiệu các vật phẩm này và quan trọng hơn, đây là các sản phẩm đã được đăng ký CDĐL trong nước để sẵn sàng xuất khẩu ra thế giới.

Việc các thương lái ồ ạt “mượn” các nhãn mác này gắn cho sản phẩm của mình đã chứng tỏ sự hấp dẫn về thương mại của những thương hiệu này. Nhưng theo luật sư Nguyễn Thanh Hà, Giám đốc Công ty luật SB Law (Hà Nội), những doanh nghiệp, cá nhân tự ý gắn nhãn mác những thương hiệu được chứng nhận CDĐL có thể bị áp dụng các biện pháp xử lý hành chính (tịch thu sản phẩm vi phạm, tiêu hủy sản phẩm và phạt tiền).

Mức xử phạt cao nhất với doanh nghiệp vi phạm là 500 triệu đồng, với cá nhân là 250 triệu đồng (Căn cứ vào Nghị định 99/2013 quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực sở hữu công nghiệp).

Hiệp hội ngành hàng có thể kiện ra tòa, yêu cầu bồi thường thiệt hại. Người tiêu dùng mua nhầm sản phẩm “nhái” thương hiệu được CDĐL có thể áp dụng Luật Bảo vệ người tiêu dùng để đòi lại quyền lợi chính đáng.

Cần sự vào cuộc từ địa phương và các làng nghề

Thực tế hiện nay Việt Nam đang xuất “thô” rất nhiều nông sản, chính vì vậy các nông sản Việt khi đến tay người tiêu dùng đã qua chế biến và có nhãn mác thì sản phẩm đó thường “made in” một nước nào đó chứ không phải Việt Nam.

Chính vì vậy, cùng với việc phát triển các CDĐL cho nông sản thì việc nâng cao chất lượng sản phẩm cùng với gia tăng chế biến sâu sẽ tạo được giá trị gia tăng theo cấp số nhân cho sản phẩm.

Cùng với đó, hiện nay nhiều chính quyền địa phương, các hiệp hội, các làng nghề chưa thực sự quan tâm đến đăng ký CDĐL ở trong nước và nước ngoài.

Theo ông Trần Hữu Nam, Phó Cục trưởng Cục Sở hữu trí tuệ (Bộ Khoa học và Công nghệ) cho biết, một số địa phương đã tiến hành đăng ký bảo hộ CDĐL ra nước ngoài nhưng chưa thành công do không hiểu rõ về quy định, yêu cầu của nước ngoài.

Ông Nam chỉ rõ: “Việc đăng ký ở nước ngoài phụ thuộc vào pháp luật của từng nước nhưng nếu chúng ta không đăng ký được ở hình thức này thì đăng ký ở hình thức khác. Ví dụ ở Mỹ không có đăng ký bảo hộ CDĐL nhưng chúng ta có thể đăng ký bảo hộ nhãn hiệu tập thể hay nhãn hiệu chứng nhận”.

Đối với Hà Nội, sau khi mở rộng địa giới hành chính, thành phố đã có tới hơn 1.300 làng nghề và nhiều sản phẩm có danh tiếng lâu đời. Tuy nhiên, hiện nay Hà Nội chưa có sản phẩm nào được đăng ký bảo hộ CDĐL.

Hiện nay,  Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội đang triển khai nhiều đề tài, dự án về đăng ký nhãn hiệu tập thể và nhãn hiệu chứng nhận cho nông sản.

“Theo tôi, Hà Nội có quyền đề nghị đăng ký CDĐL cho các sản phẩm đặc trưng, độc đáo, đặc sản của mình. Tuy nhiên, điều kiện để đăng ký CDĐL là sản phẩm phải có truyền thống, chất lượng đặc thù, điều kiện riêng của vùng miền. Do đó, Hà Nội cần nghiên cứu kỹ đặc thù của mình, rà soát các sản phẩm độc đáo đặc trưng để đăng ký CDĐL nhằm khai thác thế mạnh của Thủ đô”, ông Nam nhấn mạnh.

Tuy nhiên, việc đăng ký CDĐL cũng là việc khẳng định chất lượng của thương hiệu nên trước khi đăng ký người sản xuất cần phải nâng cao hơn nữa chất lượng sản phẩm của mình để xứng đáng với nhãn hiệu CDĐL được công nhận. 

Đỗ Hương
Nguồn:http://thanglong.chinhphu.vn/Home/Chi-dan-dia-ly-so-nhan-cho-gia-tri-nong-san/20149/11820.vgp

 

Liên kết website